Postawa Jana Kustosa (przywódcy Związku Obrony Górnoślązaków) wobec Kościoła katolickiego

Maciej Fic

Instytut Historii, Uniwersytet Śląski w Katowicach

Postawa Jana Kustosa (przywódcy Związku Obrony Górnoślązaków) wobec Kościoła katolickiego

Jan Kustos’ attitude (the leaders of the Union of Defence of People Coming from Upper Silesia) towards the Catholic Church

Abstract

The text is an attempt to show Jan Kustos’ attitude – the person who is regarded to be the leader of separatists in the area of interwar Silesian voivodship – towards the Catholic Church. The text presents a brief biography of Jan Kustos (1893–1932), also the synthetic list of mottos and views proclaimed by him and concerning the role and meaning of the Catholic Church as well as activity of Catholic clergy has been made. The mottos and views are present in public performances and in press publications in the magazine “The voice of Upper Silesia” which was published by Jan Kustos. An attempt to show the evolution of an attitude towards the Church and its preaching between 1922 and 1923 (in the first decade of existence in the structure of the reborn state of Polish Silesian voivodship) has also been made; the attitude which from full acceptacion turned into noticeable criticism of a part of clergy (which he accused of political commitment).

Key words: separatism, the Catholic Church, Silesian voivodship

Słowa kluczowe: separatyzm, Kościół katolicki, województwo Śląskie

Bibliografia

Archiwa

Archiwum Państwowe w Katowicach, zespoły:

Akta Miasta Katowice;

Dyrekcja Policji w Katowicach.

Źródła drukowane

Jak rządzić Śląskiem? Polskie spory i opinie okresu międzywojennego, wybór, wstęp i oprac. T. Falęcki, Kielce 1997.

Prasa

Głos Górnego Śląska” 1922–1926, 1928–1930.

Gość Niedzielny” 1929–1930.

Opracowania

Ajnenkiel A., Konstytucje Polski 1791–1997, Warszawa 2001.

Barciak A., Fertacz S., Na drodze do uniwersytetu [w:] „Mądrość zbudowała sobie dom…”. Uniwersytet Śląski 1968–2008. Dzieje, dokumentacja, źródła, A. Barciak (red.), Katowice 2008, s. 17–65.

Białokur M., Gabriel Narutowicz. Biografia, Opole 2016.

Czapliński M., Śląsk od pierwszej po koniec drugiej wojny światowej (1918–1945) [w:] Historia Śląska, M. Czapliński (red.), Wrocław 2002, s. 349–424.

Długajczyk E., Oblicze polityczne i własnościowe prasy polskiej w województwie śląskim 1922–1939, Katowice 1990.

Długajczyk E., Sanacja śląska 1926–1939: zarys dziejów politycznych, Katowice 1983.

Dobrowolski P., Ugrupowania i kierunki separatystyczne na Górnym Śląsku i w Cieszyńskiem w latach 1918–1939, Warszawa–Kraków 1972.

Drogoń A., Autonomia województwa śląskiego w pracach Klubu Chrześcijańskiej Demokracji w I Sejmie Śląskim, Katowice 2003.

Fic M., Jan Kustos (1893–1932): separatysta czy autonomista górnośląski?, Katowice 2010.

Fic M., Śląscy publicyści wobec burzliwych wydarzeń społeczno-politycznych grudnia 1922 roku [w:] Prezydent Gabriel Narutowicz i polityczny gorący grudzień 1922 roku, M. Białokur (red.), Opole 2013, s. 82–106.

Garlicki A., Od maja do Brześcia, Warszawa 1985.

Grzyb M., Narodowościowo-polityczne aspekty przemian stosunków własnościowych i kadrowych w górnośląskim przemyśle w latach 1922–1939, Katowice 1978.

Kaczmarek R., Kucharski M., Cybula A., Alzacja/Lotaryngia a Górny Śląsk. Dwa regiony pogranicza 1648–2001, Katowice 2001.

Kamińska-Kwak J., Polski ruch kobiecy w województwie śląskim w latach 1922–1939, Katowice 1998.

Krzyżanowski L., Kościół katolicki wobec regionalizmu śląskiego w okresie międzywojennym [w:] Regionalizm a separatyzm – historia i współczesność, M.W. Wanatowicz (red.), Katowice 1995, s. 65–77.

Lewandowski J.F., Czas autonomii, Chorzów 2014.

Maciejewski M., Prawne aspekty położenia mniejszości narodowych na Górnym Śląsku w latach 1918–1939, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2013, T. LXV, z. 1, s. 249–269.

Myszor J., Kościół na Górnym Śląsku. Od diecezji wrocławskiej do archidiecezji katowickiej, Katowice 2009.

Słownik biograficzny duchowieństwa (archi)diecezji katowickiej 1922–2008, J. Myszor (red.), Katowice 2009.

Wanatowicz M.W., Ludność napływowa na Górnym Śląsku w latach 1922–1939, Katowice 1982.

Wanatowicz M.W., Inteligencja na Śląsku w okresie międzywojennym, Katowice 1986.

Wanatowicz M.W., Ugrupowania polityczne wobec ludności napływowej na Górnym Śląsku w latach 1922–1926 [w:] Z problemów integracji i unifikacji II Rzeczypospolitej, J. Chlebowczyk (red.), Katowice 1980, s. 49–67.

>> artykuł do pobrania <<