Inwentarz księgozbiorów parafialnych z drugiej połowy XVIII wieku – nowa metoda edycji

Joanna Szady

Instytut Historii Katolicki Uniwersytet Lubelski

Inwentarz księgozbiorów parafialnych z drugiej połowy XVIII wieku – nowa metoda edycji

Inventaries of parish book collections from the second half of the 18th century – a new method of edition

Abstract

Gathering information on library collections is of primary importance in research on the intellectual culture of past times. Studying the church book collections, including the parish ones, is especially significant as the basis of analyzing the intellectual state of the clergy environment in the period before the partitions. The canon of research frameworks includes the analyses of both selected individual book collections and larger resources within selected temporal and geographical spaces. An overall analysis of the subject still remains an open matter because of a lack of technical solutions which would allow a quantitative and qualitative analysis of abundant library resources. The problem is solved by a proposal of developing and making available the computer data base as a tool supporting the preparation of inventories and catalogues of the source material as well as making them accessible. Computer solutions also enable spatial visualization, which additionally enhances the effect of the new form of edition for library inventories.

Key words: parish book collections, parish libraries, data base, Wiślica prepositure, edition of sources 

Słowa kluczowe: księgozbiory parafialne, biblioteki parafialne, bazy danych, prepozytura wiślicka, edycja źródeł

 

Bibliografia

Bednarczyk J., Zasoby bibliotek kościelnych w tworzeniu i zachowaniu kultury, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2006, t. 86, s. 55–63.

Biblioteka [w:] Encyklopedia wiedzy o książce, A. Birkenmajer i in. (red.), Wrocław–Warszawa–Kraków 1971, s. 180–183.

Chlewicka A., Księgozbiór parafialny z Krasnego w świetle XVIII-wiecznych inwentarzy [w:] W kręgu historii i bibliologii. Prace ofiarowane ks. profesorowi Michałowi Marianowi Grzybowskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, Z. Kropidłowski (red.), Bydgoszcz 2007, s. 173–203.

Dygdała B., Biblioteki parafialne w diecezji chełmińskiej w XVII i XVIII wieku, „Czasy Nowożytne” 2009, t. 22, s. 145–161.

Główka D., Księgozbiory duchowieństwa płockiego w XVIII wieku, „Kwartalnik Historyczny” 1995, t. 52, z. 2, s. 15–26.

Gogola Z., Biblioteki zakonne w Polsce w XVII i XVIII wieku [w:] Kultura intelektualna w zakonach polskich w XVII i XVIII wieku. Materiały z sesji naukowej Katedry Historii Zakonów zorganizowanej 27 października 2005 roku, M. Łobozek (red.), Kraków 2006, s. 105–134.

Góra B., Książka w kulturze pelplińskiego konwentu cystersów (1276– 1823) w świetle zachowanej kroniki klasztornej i księgozbioru, „Rocznik Gdański” 2001, t. 61, z. 2, s. 105–123.

Graczyk W., Biblioteka katedralna Płocka od średniowiecza do nowożytności [w:] Biblioteka Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku, W. Graczyk (red.), Płock 2003, s. 7–71.

Graczyk W., Księgozbiór klasztoru-eremu karmelitów bosych w Czernej od XVII do końca XIX wieku: studium z dziejów kultury intelektualnej i duchowej, Kraków 2011.

Graczyk W., Kulturowo-religijna rola bibliotek kościelnych, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2005, t. 83, s. 21–29.

Graczyk W., Marszalska J.M., Księgi rękopiśmienne i stare druki w zbiorach biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku. Z dziejów kultury polskich bibliotek kościelnych w dawnych wiekach, Kraków 2010.

Grzebień L., Organizacja bibliotek jezuickich w Polsce od XVI do XVIII wieku, Kraków 2013.

Gwioździk J., Biblioteka panien benedyktynek łacińskich we Lwowie (XVI–XVIII), Katowice 2001.

Gwioździk J., Biblioteka w kulturze zakonnej. Zarys problematyki [w:] Biblioteki kościelne i klasztorne w Polsce. Historia i współczesność, H. Olszar, B. Warząchowska (red.), Katowice 2009, s. 53–62.

Haptaś K., Biblioteka parafialna w Kolbuszowej w czasach staropolskich (1604–1792) [w:] Pięć wieków Kolbuszowej 1500/1508–2008. Studia, szkice i materiały z dziejów miasta i powiatu, S. Zych (red.), Kolbuszowa 2009, s. 75–87.

Haptaś K., Biblioteki parafialne dekanatu mieleckiego u schyłku XVI wieku, „Rocznik Mielecki” 2003, t. 6, s. 13–29.

Haptaś K., Dzieła polskich autorów w bibliotekach parafialnych archidiakonatu sądeckiego w końcu XVI wieku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2003, t. 80, s. 49–56.

Iwańska-Cieślik B., Biblioteka kapituły katedralnej we Włocławku, Bydgoszcz 2013.

Iwańska-Cieślik B., Prywatne księgozbiory członków kapituły katedralnej we Włocławku w XVII wieku, „Toruńskie Studia Bibliologiczne” 2010, t. 3, nr 2 (5), s. 9–29.

Kowalczyk M., Biblioteka w kościele parafialnym w Książnicach Wielkich, „Studia Mediewistyczne” 1998, t. 33, s. 201–211.

Kozińska J., Zbiory starych książek w bibliotekach parafialnych i klasztornych, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2002, t. 77, s. 41–51.

Kardyś P., Biblioteka przykolegiacka w Wiślicy (XV–XVIII wiek), „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2004, t. 82, s. 85–102.

Kardyś P., Księgozbiory kościołów w dekanatach Bodzentyn i Kunów w latach 1738–1739 w świetle zbiorów Archiwum Diecezjalnego w Kielcach, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2009, t. 92, s. 129–139.

Kardyś P., Przyczynki do dziejów księgozbioru kolegiaty kieleckiej w średniowieczu i okresie wczesnonowożytnym, „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej” 2006/2007, t. 56/57, s. 17–44.

Kowalski K.M., Księgozbiory parafialne archidiakonatu pomorskiego w XVI–XVIII wieku. Studium z dziejów kultury intelektualnej Prus Królewskich, Gdańsk 1993.

Lenart E., Biblioteki bernardyńskie w Polsce od 2. połowy XV do końca wieku XVIII [w:] Pięćset pięćdziesiąt lat obecności oo. Bernardynów w Polsce (1453–2003), W. Murawiec, D.A. Muskus (red.), Kalwaria Zebrzydowska 2006, s. 659–677.

Litak S., Akta wizytacyjne parafii z XVI–XVIII wieku jako źródło historyczne, „Zeszyty Naukowe KUL” 1962, t. 5, nr 3 (19), s. 41–58.

Łatak K., Nalbach S., Ze studiów nad kulturą umysłową kanoników regularnych krakowskiej prepozytury Bożego Ciała w XV i XVI wieku, Kraków 2009.

Marszalska J.M., Biblioteka opactwa cystersów w Szczyrzycu do końca XIX stulecia. Dziedzictwo wieków, Tarnów 2007.

Marszalska J.M., Zarys dziejów biblioteki parafialnej w Czchowie, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 1998, t. 69, s. 399–406.

Mazur H., Biblioteki parafialne w dekanacie Książ Wielki w drugiej połowie XVIII wieku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2007, t. 88, s. 109–131.

Moskal T., Biblioteki kolegiackie w diecezji krakowskiej w okresie przedrozbiorowym, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2009, t. 91, s. 47–57.

Moskal T., Biblioteki parafialne w archidiakonacie sandomierskim w XVIII wieku, Sandomierz 2005.

Moskal T., Książka w kulturze sandomierskiego środowiska kolegiackiego do 1818 roku, Lublin 2013.

Moskal T., Księgozbiór parafii w Białej w świetle wizytacji generalnej z 1748 roku, „Roczniki Humanistyczne” 2010, t. 58, z. 2, s. 113–122.

Moskal T., Księgozbiór parafii w Potoku Wielkim w świetle wizytacji generalnej z 1748 roku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2009, t. 92, s. 177–184.

Nierzwicki K., Biblioteki kartuzji kaszubskiej oraz jej konwentów filialnych w Berezie Kartuskiej i Gidlach, Pelplin 2001.

Pidłypczak-Majerowicz M., Biblioteki i bibliotekarstwo zakonne na wschodnich ziemiach Rzeczypospolitej w XVII–XVIII wieku, Wrocław 1996.

Pietrzkiewicz I., Biblioteka kanoników regularnych w Krakowie w XV i XVI wieku, Kraków 2003.

Pietrzkiewicz I., Książka jako świadectwo kultury krakowskiego konwentu kanoników regularnych na przestrzeni XV–XVIII wieku, „Rocznik Gdański” 2001, t. 61, z. 2, s. 125–136.

Rodak P., Posłowie. Narodziny książki nowoczesnej z materii druku [w:] L. Febvre, H.-J. Martin, Narodziny książki, tłum. A. Kocot, M. Wodzyńska-Walicka, Warszawa 2014, s. 491–512.

Rozynkowski W., Księgozbiór parafii dekanatu chełmżyńskiego w świetle najstarszej wizytacji z 1641 roku, „Folia Toruniensia” 2002, t. 2/3, s. 177–181.

Rulka K., Biblioteka kościoła parafialnego w Szadku w II połowie XVIII wieku, „Biuletyn Szadkowski” 2011, t. 11, s. 62–73.

Sitnik K.A., Księgozbiór konwentu we Lwowie odzwierciedleniem zainteresowań intelektualnych bernardynów lwowskich 2. poł. XV–XVIII wieku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2004, t. 81, s. 225–252.

Skalski P., Biblioteka klasztoru Paulinów w Krakowie na Skałce do połowy XIX wieku, Warszawa 2004.

Skrzyniarz R., Księgozbiór parafialny w Bielinach wg wizytacji z 1738 roku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2000, t. 74, s. 415–418.

Szady J., Księgi kaznodziejskie z końca XVIII wieku w Beszowej, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2004, t. 82, s. 289–304.

Szady J., Księgozbiory parafialne w prepozyturze wiślickiej w II połowie XVIII wieku, Lublin 2008.

Szady J., Księgozbiory parafialne w prepozyturze wiślickiej w II połowie XVIII wieku, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, Pracownia Geoinformacji Historycznej KUL, Lublin 2015, http://www.atlasfontium.pl/index.php?article=ksiazki (dostęp: 1 IX 2015).

Tafiłowski P., Biblioteki kapituł katedralnych w Gnieźnie i Poznaniu w XV i pocz. XVI wieku, Lublin 2014.

Torój E., Inwentarze książek mieszczan lubelskich z pierwszej połowy XVIII wieku, „Folia Bibliologica” 1996/1997, t. 44/45, s. 7–29.

Walkusz J., Zbiory i biblioteki kościelne w Polsce. Wprowadzenie w problematykę, „Kościół w Polsce. Dzieje i Kultura” 2005, t. 4, s. 27–36.

Wałkówski A., Biblioteka klasztorna jako miejsce pracy średniowiecznego uczonego. Rozważania na tle badań piśmiennictwa cystersów, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2005, t. 83, s. 105–138.

Wyczawski H.E., Biblioteki parafialne w diecezji krakowskiej u schyłku XVI wieku, „Polonia Sacra” 1953/1954, t. 6, z. 2, s. 114–142; „Polonia Sacra” 1955, t. 7, z. 1, s. 27–68; „Polonia Sacra” 1955, t. 7, z. 2, s. 159–173.

Zabraniak S., Biblioteki kościelne w archidiakonacie wieluńskim w świetle wizytacji XVI–XVII w., „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2005, t. 84, s. 361–372.

Zahajkiewicz M.T., Biblioteki kościelne w kulturze Polski średniowiecznej, „Kościół w Polsce. Dzieje i Kultura” 2005, t. 4, s. 37–49.

Zahajkiewicz M.T., Funkcja i znaczenie biblioteki parafialnej lub klasztornej, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2002, t. 77, s. 9–17.

Zahajkiewicz M.T., Kościelne zbiory biblioteczne średniowiecznej Polski źródłem do badań nad wykształceniem duchowieństwa, „Acta Mediaevalia” 2005, t. 18, s. 421–432.

Zielińska E., Biblioteka klasztoru kanoników regularnych w Kraśniku w drugiej połowie XV wieku [w:] Klasztor w kulturze średniowiecznej Polski. Materiały z ogólnopolskiej konferencji naukowej zorganizowanej w Dąbrowie Niemodlińskiej w dniach 4–6 XI 1993 przez Instytut Historii WSP w Opolu i Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego, A. Pobóg-Lenartowicz, M. Derwich (red.), Opole 1995, s. 105–112.

Zielińska E., Kultura intelektualna kanoników regularnych z klasztoru w Kraśniku w latach 1469–1563, Lublin 2002.

Zimnoch K., Księgozbiór księdza Tomasza Rafała Płońskiego, proboszcza parafii w Zabłudowie na przełomie XVII i XVIII wieku (w latach 1688–1701) [w:] Od księgoznawstwa przez bibliotekoznawstwo do nauki o informacji XXI wieku, J. Leończuk (red.), Białystok 2007, s. 117–130.

Żywulski Ł., Odkryta na nowo biblioteka kościoła parafialnego w Galinach w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 2009, t. 53, z. 4, s. 587–591.

>> Artykuł do pobrania <<