Dzieje domu zakonnego Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu (1925–1989) – wybrane zagadnienia (cz. 1)

Urszula Sadownicza CSCIJ

Dzieje domu zakonnego Zgromadzenia Siostr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu (1925–1989) – wybrane zagadnienia (cz. 1)

History of the Convent of Congregation of Sisters Carmelites of Baby Jesus in Sosnowiec (1925–1989) – chosen problems (part 1)

Abstract

The Congregation of Sisters Carmelites of Baby Jesus was founded on 31 December, 1921 in Cracow by Father Anselm from St. Andrew Corsini OCD (Maciej Józef Gądek 1884–1969) with Janina Kierocinska’s participation (later: Mother Theresa from St. Józef). On the same day when the new community came to Sosnowiec, it started its activity in Christian Charity Organization, at the church Of Sacred Heart of Lord Jesus. The stabilization of the congregation was followed by its settlement in a house at Wiejska 25 in Sosnowiec (14 September, 1925). The religious house in Sosnowiec at Wiejska 25 was the place in which life of the convent was concentrated. The house was a seat of the general management (1925–1967), the noviciate (1925–1969), and also the place where the main directions of the activity of the institute developed. Within the convent which was patronized by St. Theresa from Baby Jesus, the charisma of the convent was shaped. Sisters who lived in the house in Sosnowiec led wide and various apostolic activities: educational-protective, charitable, and catechistic.

Key words: Poland – female convents in the XXth century, The Convent of Sisters Carmelites of Baby Jesus in Sosnowiec, the Dąbrowska Basin, Sosnowiec – history, the XXth century

Słowa kluczowe: Polska – żeńskie zgromadzenia zakonne w XX w., Zgromadzenie Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu, Zagłębie Dąbrowskie, Sosnowiec – historia, XX w.

Bibliografia (wybor)

Źródła archiwalne

Archiwum Domu Macierzystego Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu:

Teczka: Regulaminy dnia.

Teczka: Władze kościelne. Zarządzenia i instrukcje.

Teczka: Zarząd generalny.

Teczka: Zeszyty zebrań rady domowej w latach 1965–1985.

Archiwum Generalne Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Markach:

Katalog Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus: stan personalny na dzień 1.01.2016.

Konstytucje Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus, Rzym 1985.

Konstytucje Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu, Kraków 1948.

Kronika Sosnowiec, t. 7 (3.05.1966 – 31.12.1974).

Kronika Sosnowiec, t. 8 (1.09.1974 – 31.12.1983).

Kronika Sosnowiec, t. 9 (1.01.1984 – 31.08.1999).

Kronika Zgromadzenia, t. 1 (31.12.1921 – 31.12.1951).

Kronika Zgromadzenia, t. 2 (1.01.1952 – 31.12.1957).

Księga intencji mszalnych – Sosnowiec (1922–1945).

Księga intencji mszalnych – Sosnowiec (1980–1985).

Sprawozdanie z wizytacji kanonicznej domu pod wezwaniem Dzieciątka Jezus w Balicach od 14–26 stycznia 1973 r.

Statut dla kuratorów.

Statut Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu, Sosnowiec 1927.

Teczka: Dom Macierzysty w Sosnowcu (1925–1989). Kapelani, spowiednicy, rekolekcjoniści: prośby, nominacje, jurysdykcje, odwołania.

Teczka: Dom Macierzysty w Sosnowcu (1925–1989). Protokoły wizytacji kanonicznej.

Teczka: Prawo Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus.

Teczka: Sprawozdania przełożonej generalnej i jej Rady o rozwoju Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus.

Teczka: Sprawozdania Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu do Kurii Biskupiej w Częstochowie (1945–1950).

Ustawy Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu, Sosnowiec 1933.

Zwyczajnik i objaśnienia konstytucji Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus z Sosnowca, (b.m.) 1976 (mps).

Archiwum Matki Teresy Kierocińskiej w Sosnowcu:

Bończyk D., Pojawienie się Zgromadzenia SS. Karmelitanek Dzieciątka Jezus jako pierwszego zgromadzenia karmelitańskiego o charakterze czynnym w Polsce, Katowice 1999 (mps).

Kaczor T., Dzieje Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu (1921–1967), Częstochowa 1985 (mps).

Majerska M., Przedszkola Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w latach 1945–1962, Kraków 2005 (mps).

Pod znakiem Dzieciątka Jezus” 1968–1969, 1973–1974, 1976, 1978, 1980–1981, 1983–1985, 1987, 1989.

Muzeum Domu Macierzystego Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu:

Księga intencji mszalnych – Sosnowiec (1946–1958).

Sekretariat Domu Generalnego Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Markach:

Catalogus Religiosorum et Monialium Ordinis Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo in Polonia 1957, 1959, 1961, 1966, 1968, 1971, 1974, 1977, 1982, 1990.

Katalog Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus: stan personalny na dzień 15.10.1985.

Księga urzędów przełożonych w zgromadzeniu.

Teczka: Sekretariat Prymasa Polski. Kuratorzy.

Opracowania

Bar J., Polskie zakony, „Prawo Kanoniczne” 1961, t. 4, z. 1–4, s. 421–592.

Bar J., Poradnik kanonicznego prawa zakonnego, Warszawa 1986.

Bar J., Prawo o instytutach życia konsekrowanego, Warszawa 1985.

Bączkowicz F., Prawo kanoniczne, Kraków 1932.

Bogdan F., Prawo instytutów życia konsekrowanego. Nowe prawo zakonne, Poznań 1977.

Ciechanowski J., Instytuty świeckie w świetle dokumentów teologiczno-prawnych Kościoła, „Rocznik Nauk Prawnych” 2012, t. 22, nr 1, s. 109–140.

Cudna E., Sługa Boża Matka Teresa od św. Józefa Janina Kierocińska (1885–1946). Założycielka Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus (w pięćdziesiątą rocznicę śmierci), Marki 1996.

Daniluk H., Dziecię Jezus. Zgromadzenia zakonne [w:] Encyklopedia katolicka, t. 4, Lublin 1983, k. 479–483.

Domagała K.H., Zgromadzenie sióstr św. Jadwigi. Prowincja katowicka w latach 1945–1989, Lublin 2014.

Dubel K., Sieradzki P., Ojciec Anzelm. Życie i dzieło Sługi Bożego o. Anzelma od św. Andrzeja Corsini OCD (Macieja Gądka 1884–1969), Sandomierz 2015.

Krzyżanowski L., Życie religijne w polskiej części Górnego Śląska i w Zagłębiu Dąbrowskim w okresie międzywojennym [w:] Śląsko-zagłębiowskie konfrontacje historyczne (XIX–XX wiek), W.M. Wanatowicz (red.), Katowice 1999, s. 53–78.

Kwiatkowska I., Droga dziecięctwa duchowego w życiu i pismach sł. B. Matki Teresy Kierocińskiej [w:] Miłość Boga mierzy się miłością bliźniego. Duchowość sługi Bożej Teresy od św. Józefa (Janiny Kierocińskiej, 1885–1946), współzałożycielki Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus, S. Urbański i in. (red.), Warszawa 2011, s. 135–152.

Mirek A., Atlas żeńskiego ruchu zakonnego na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, Lublin 2007.

Neumann P., Geneza założenia Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus [w:] Świadek miłości Boga i człowieka. III Sympozjum poświęcone pamięci Sługi Bożej Matki Teresy od św. Józefa, Janiny Kierocińskiej (1885–1946), współzałożycielki Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus, z okazji 60-rocznicy śmierci, 3 czerwca 2006, J. Gogola (red.), Kraków 2006, s. 33–51.

Parzyszek C., Troska Księdza Prymasa kardynała Stefana Wyszyńskiego o życie konsekrowane, „Studia Prymasowskie” 2010, t. 4, s. 205–238.

Smyrak B., W służbie miłości, Kraków 1947.

Sosnowiec, obraz miasta i jego dzieje, t. 1–2, A. Barciak, A.T. Jankowski (red.), Sosnowiec 2016.

Stawinoga W., Ordynariusz miejscowy a zakony. Władza ordynariusza miejscowego nad zakonami i zgromadzeniami zakonnymi, Kraków 1939.

Tomczyk C., Siostra Teresa Kierocińska – Matka Zagłębia, „Sosnowieckie Studia Teologiczne” 1997, t. 3, s. 273–286.

Trąba M., Historia parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Dąbrowie Górniczej-Strzemieszycach (1911–2011), Katowice 2011.

Trąba M., Katolicy w Sosnowcu. Zarys dziejów Kościoła rzymskokatolickiego, Sosnowiec 2010.

Trąba M., Stosunki wyznaniowe na terenie Dąbrowy Górniczej [1795– 1914] [w:] Dąbrowa Górnicza. Monografia, t. 3: Dzieje miasta, cz. 1, K. Miroszewski i in. (red.), Dąbrowa Górnicza 2016, s. 239–270.

Trąba M., Stosunki wyznaniowe na terenie Dąbrowy Górniczej [1914–1945] [w:] Dąbrowa Górnicza. Monografia, t. 3: Dzieje miasta, cz. 1, K. Miroszewski i in. (red.), Dąbrowa Górnicza 2016, s. 597–624.

Trąba M., Stosunki wyznaniowe życie religijne [w:] Historia Czeladzi, t. 2, J. Drabina (red.), Czeladź 2012, s. 361–406.

Trąba M., Życie religijne w Będzinie (1918–1939) [w:] Będzin 1358–2008, t. 3: Od rozbiorów do współczesności, A. Glimos-Nadgórska (red.), Będzin 2008, s. 423–451.

Z sercem i chlebem na dłoni. Życiorys i pisma wybrane Matki Teresy od św. Józefa (Janiny Kierocińskiej), oprac. i red. Siostry Karmelitanki Dzieciątka Jezus, Sosnowiec 2005.

Zieliński J., Matka Zagłębia. Życie Służebnicy Bożej Teresy Kierocińskiej Współzałożycielki Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus, Kraków 2014.

Związek J., Działalność dobroczynna ks. Franciszka Raczyńskiego w Zagłębiu Dąbrowskim, „Studia Theologica Varsoviensia” 1988, t. 26, nr 2, s. 111–139.

>> artykuł do pobrania <<