Prace na rzecz diecezji

Porządkowanie i inwentaryzacja archiwów i bibliotek parafialnych

 

W 2002 r. pracownicy i współpracownicy pracowni oraz studenci kilku krakowskich uczelni, w dużej części wolontariusze,  zaangażowali się porządkowanie i inwentaryzację archiwów i bibliotek parafii archidiecezji krakowskiej.  Podjęto się uporządkowania archiwum parafialnego w Spytkowicach k. Zatora, Ruszczy, Morawicy, Lanckorony i krakowskiej parafii p.w. Najświętszego Salwatora oraz podjęcia prac zabezpieczających zniszczone dokumenty w kilku następnych parafiach. Ponadto zdecydowano się na wykonanie prac zabezpieczających staropolską bibliotekę parafialną w Zatorze.

W marcu 2017 r. postęp prac wygląda następująco:

 

    1. Ukończono porządkowanie i inwentaryzację archiwów w parafii p.w. św. Katarzyny w Spytkowicach oraz parafii p.w. św. Grzegorza w Ruszczy.

 

Archiwalia w Ruszczy podzielono na trzy części: I – akta dotyczące spraw metrykalnych (210 j.a.), II – akta dotyczące historii parafii i działalności duszpasterskiej (32 j.a.), III – akta dotyczące spraw majątkowych i gospodarczych (53 j.a.).  

W pierwszej części znajdują się staropolskie księgi metrykalne (księga ochrzczonych i zaślubionych od 1688); współczesne brudnopisy akt metrykalnych; indeksy do ksiąg metrykalnych (XIX-XX w.); różnego rodzaju świadectwa chrztów, zawarcia związków małżeńskich i zgonów (XIX-XX w.); akta stanu cywilnego urodzonych (1810-1862), śmierci (1817-1862)  i zapowiedzi i małżeństw (1810-1850); protokoły przedślubne (1858-1954).

W drugiej części znajdują się: zebrane współcześnie materiały do dziejów parafii;odpisy akt wizytacyjnych (1796, 1802, 1863); kronika parafii (1828-1964); status animarum (1896, 1900); korespondencja z różnymi urzędami i osobami (1733-1987); akta dziekańskie (1935-1968); księga Arcybractwa Różańcowego (1775-1983); księgi Arcybractwa Apostolstwa Serca Jezusowego, Bractwa Wstrzemięźliwości; księgi kancelaryjne czynności urzędowych (XIX-XX w.); ogłoszenia parafialne (XIX-XX w.); rozporządzenia i okólniki (XIX-XX w.).

W trzeciej części umieszczono akta dotyczące: spraw gospodarczych dóbr Branickich (XVII-XIX w.); akta fundacyjne dotyczące majątku i zobowiązań parafialnych (XVII-XIX w.); inwentarze (XVIII-XX w.); sprawozdania gospodarcze (XVII-XVIII w.); korespondencja w sprawach gospodarczych i remontowych (XIX-XX w.); współczesne umowy dzierżawy; współczesna dokumentacja prac budowlanych i remontowych; współczesna dokumentacja dotycząca cmentarza parafialnego.

 

Dokumenty przechowywane w archiwum parafii spytkowickiej podzielono na trzy części: I- akta ogólne i dotyczące duszpasterstwa ( 95 j.a.), II – metrykalia i dokumenty związane z nimi (121 j.a.), III – akta gospodarcze (62 j.a.).

W pierwszej części znajdują się:  spis proboszczów i wikariuszy (sporządzony w 1878 r.); dekrety, przywileje, nominacje i odpisy akt wizytacyjnych (1638-1768); inwentarze (XVII-XIX w.); kronika parafii (1882-1970); współczesne sprawozdania z wizytacji kanonicznych; odpisy dokumentów dotyczących parafii wystawionych przez gubernium lwowskie i konsystorz tarnowski (XIX w.); dzienniki podawcze (XX w.); korespondencja z różnymi urzędami (XIX-XX w.); współczesne listy pasterskie i komunikaty; status animarum (XIX w.); księgi Bractwa Różańcowego i Towarzystwa Wstrzemięźliwości (XIX-XX w.); księga kazań (XIX w.); współczesne księgi intencji mszalnych; ogłoszenia parafialne (1911-2001); dokumentacja peregrynacji kopii obrazu MB Częstochowskiej (1964-1968).

W drugiej części umieszono: indeksy ksiąg metrykalnych (XVIII-XX w.); brudnopisy ksiąg metrykalnych (XX w.); księgi zapowiedzi (XIX-XX w.); protokoły przedślubne (1917-2013).

W trzeciej części znajdują się prawie wyłącznie współczesne dokumenty dotyczące: własności ziemi, podatku gruntowego, dzierżawy ziemi; dokumentacji powiększenia cmentarza, remontu plebanii i kościoła, pensji dla pracowników; rozliczeń finansowych.

 

  1. Ukończono porządkowanie archiwum w parafii p.w. św. Bartłomieja w Morawicy. Obecnie prace koncentrują się na ułożeniu zbiorów i sporządzeniu inwentaryzacji.

 

Całość akt uporządkowano w 811 j.a. Do najstarszych należą: księgi ochrzczonych (od 1683), księgi małżeństw (od 1640), księgi zmarłych (od 1670) oraz spis należności i dochodów parafii  (XVII-XVIII w.).

 

  1. Trwają ostatnie prace nad porządkowaniem archiwum w parafii p.w. św. Jana Chrzciciela w Lanckoronie. Obecnie prace koncentrują się na weryfikacji opisów jednostek archiwalnych sporządzonych przez studentów.

 

  1. Ukończono czyszczenie, inwentaryzację i sporządzono katalog staropolskiej biblioteki  w par. p.w. św. św. Jerzego i Wojciecha w Zatorze. W okresie wakacyjnych  poszczególne tomy  zostają włożone w tekturowe zabezpieczenia (większość z tomów nie posiada okładek lub są one b. zniszczone).

 

Biblioteka znajdowała się w skarbczyku na zakrystią spakowana w latach 60. XX w. w trakcie remontu kościoła w paczki. Część z nich była rozerwana. Książki były zabrudzone, mocno zawilgocone. W większość tomów nie posiada okładek i stron tytułowych.  Prace zachowawcze nas księgozbiorem rozpoczęto od wysuszenia książek,  poddania ich procesowi odrobaczenia i odgrzybienia oraz

wstępnego oczyszczenia. Następnie przystąpiono do sporządzenia tymczasowego katalogu zbioru oraz sfotografowano każdy egzemplarz (okładki, grzbiety, pierwsze strony). Prace wykonali studenci:  Jan Bulak, Paweł Krawczyk, Daniel Marek, Kamil Miśkiewicz

 

  1. W styczniu 2017 r. przewieziono do siedziby pracowni pierwszą część archiwum parafialnego  z Salwatora.  Obecnie ukończono czyszczenie dokumentów.  W najbliższym czasie rozpocznie się ich porządkowanie.